US-Vietnam Research Center

Home Exhibitions Exhibition on the 70th Anniversary of the Land Reform in North Vietnam (1953-1956) and the Exodus of Northerners to South Vietnam (1954-55), August 2024

Exhibition on the 70th Anniversary of the Land Reform in North Vietnam (1953-1956) and the Exodus of Northerners to South Vietnam (1954-55), August 2024

Exhibition Cover Page

North Vietnam’s Land Reform and the 1954 Exodus: Two Life-changing Events in Modern Vietnamese History

Jointly organized by the Vietnamese Heritage Museum, the Vietnam Center at Texas Texas University, and the US-Vietnam Research Center at the University of Oregon.

Exhibition Date: August 17-18, 2024 from 10:00AM to 6:00PM

Location: Bowers Museum, 2002 N. Main St, Santa Ana, CA 92706

BÀI NÓI CHUYỆN TẠI HỘI THẢO VỀ KỶ NIỆM 50 NĂM CUỘC CẢI CÁCH RUỘNG ĐẤT VÀ DI CƯ CỦA GẦN MỘT TRIỆU NGƯỜI BẮC VÀO MIỀN NAM SAU HIỆP ĐỊNH GENEVA NĂM 1954

Vũ Tường, Trung Tâm Nghiên Cứu Việt-Mỹ

Đầu tiên, tôi xin thành thật cảm ơn anh Châu Thuỵ, anh Alex-Thái Võ, và toàn thể Ban tổ chức và tình nguyện viên của Viện Bảo tàng Di sản Người Việt đã tổ chức cuộc triển lãm hôm nay. 

Tôi rất mừng có cơ hội hôm nay để chúng ta cùng nhớ lại và tìm hiểu về hai sự kiện quan trọng trong lịch sử là cuộc Cải cách ruộng đất ở miền Bắc và cuộc di cư của gần 1 triệu người miền Bắc năm 1954. 

Tôi sẽ không bàn về Cải cách ruộng đất vì đó là đề tài của những diễn giả khác. Nhưng phần trình bày của tôi về Cộng sản Việt nam sẽ giúp chúng ta hiểu thêm động cơ và lý lẽ biện minh cho một chính sách tàn bạo như vậy.

***

Bài nói chuyện của tôi dựa trên 10 năm nghiên cứu về cuộc cách mạng Cộng sản Việt nam, sử dụng tài liệu từ Việt nam . 

Câu hỏi hôm nay tôi muốn bàn đến là: những lãnh tụ Cộng sản Việt nam như Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn… họ có thật sự là Cộng sản không, hay chỉ là người yêu nước thuần tuý? 

Tôi biết trong quý vị ở đây sẽ có người nói, chúng tôi đã biết câu trả lời từ lâu, cần gì ông phải mất 10 năm nghiên cứu! Đúng như vậy, tôi đã sống với Cộng sản Việt nam trong 15 năm trước khi đi Mỹ, và tôi biết câu trả lời. 

Nhưng tôi ước gì các giáo sư người Mỹ, công chúng Mỹ cũng biết như chúng ta vì khi con em quý vị đi học từ trung học đến đại học ở Mỹ, họ lại được học là Cộng sản Việt nam không phải Cộng sản, mà chỉ là người yêu nước thuần tuý. 

Tại sao như vậy? Những nhà học giả phản chiến trong thời chiến tranh đưa ra lập luận rằng: các lãnh tụ Cộng sản Việt nam thực ra không phải Cộng sản kiên định sắt máu như Stalin và Mao Trạch Đông. Họ bắt buộc phải đi theo chủ nghĩa Cộng sản để được Nga, Tàu giúp đỡ giành lại độc lập và thống nhất cho Việt nam.

Những vị học giả phản chiến đó lập luận rằng, nếu Mỹ muốn tôn trọng ý nguyện độc lập tự chủ của dân tộc Viêt nam thì phải ủng hộ miền Bắc Cộng sản. Còn miền Nam bị họ coi là bù nhìn của Mỹ, không phải đại diện cho dân tộc Việt nam.

Nhiều học giả này không biết tiếng Việt, hay biết nhưng rất tin vào tuyên truyền của Cộng sản Việt nam. Điều tai hại là quan điểm của họ ngày nay trở thành quan điểm chính thống trong giới sử học và truyền thông Mỹ, được giảng dạy trong các trường từ trung học trở lên. 

Chúng ta đã thấy quan điểm này thể hiện khá rõ trong bộ phim nhiều tập đồ sộ công phu của Ken Burns và Lynn Novick về chiến tranh Việt Nam. 

Dưới đây tôi xin trích dẫn hai sử gia hàng đầu (mới mất gần đây) về lịch sử và chính sách ngoại giao Mỹ viết về cách mạng Cộng sản ở Việt Nam. Đầu tiên là George Herring (Đại học Kentucky), trong quyển America’s Longest War (2002), người đã viết như sau: “Các cuộc cách mạng tại [Đông Dương] không chịu ảnh hưởng từ Moscow; và mặc dù Liên Xô cùng Trung Quốc đôi lúc cố lèo lái họ, hai đàn anh Cộng sản không đủ sức mạnh quân sự—đặc biệt là hải quân. Thêm nữa, sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc bản địa không cho phép họ làm điều đó một cách dễ dàng.”

Kế đó là Walter LeFeber (Đại học Cornell), trong chương sách tựa là “The United States and Vietnam: The Enemies” (2007), đã viết: “Ông Hồ [Chí Minh] không chịu sự chỉ đạo của Moscow. Ông đã từng xung đột với nhà độc tài Xô Viết Josef Stalin ngay từ những năm 1920 và 1930, và kể từ đó, mối quan hệ giữa hai người cũng chẳng mấy tốt hơn.” 

Việc các sử gia và nhà báo Mỹ hiểu sai lệch về Cộng sản Việt nam thúc đẩy tôi nghiên cứu về câu hỏi này, thu thập thật nhiều bằng chứng và xây dựng lập luận chắc chắn để bác bỏ những hiểu biết sai trái đó.

Nghiên cứu của tôi không phủ nhận rằng: các lãnh tụ Cộng sản Việt nam đúng là xuất thân từ phong trào yêu nước, đầu tiên chỉ muốn làm cách mạng để giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị thực dân Pháp. Nhưng nghiên cứu của tôi cũng chỉ ra rằng: mặc dù xuất thân như vậy, họ dần dần tin và đi theo chủ nghĩa Cộng sản.

Với sự trợ giúp tài chính và huấn luyện của Cộng sản Nga, Cộng sản Pháp và Cộng sản Trung Quốc, các lãnh tụ Cộng sản Việt nam trở thành những người Cộng sản kiên định, say mê với chủ nghĩa Cộng sản, tin tưởng hoàn toàn vào những gì chủ nghĩa này hứa hẹn – đó là:

      • một xã hội công bằng không còn người bóc lột người, 
      • một xã hội đầy đủ, thậm chí dư thừa của cải vật chất, 
      • một thế giới hoà bình không còn chiến tranh đế quốc, thực dân.

Trong thế giới quan của họ:

      • Tất cả mọi bất công là do chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa tư bản gây ra,
      • Nguồn gốc sâu xa của mọi bất công là quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dựa trên sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất (như đất đai, nhà máy). Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa tạo ra giai cấp tư bản bóc lột và áp bức giai cấp vô sản
      • Đấu tranh cho độc lập dân tộc không đủ mà phải thành lập chính quyền của giai cấp vô sản để làm cách mạng xã hội. 
      • Qua đấu tranh giai cấp như Cải cách ruộng đất để lật đổ và tiêu diệt các giai cấp thống trị và bóc lột
      • Cuối cùng là xoá bỏ sở hữu tư nhân, tập trung tư liệu sản xuất vào tay nhà nước để công nghiệp hoá và xây dựng một xã hội Cộng sản.
      • Cách mạng Việt nam là 1 bộ phận của cách mạng thế giới: Cộng sản Việt nam phải dựa vào Cộng sản quốc tế, và phải hỗ trợ cách mạng vô sản trên toàn thế giới.

Chúng ta thấy họ đã quyết định gắn chặt số phận dân tộc với Chủ nghĩa Cộng sản, với khối Cộng sản, với Nga, Trung Cộng. Họ tin rằng yêu nước thì phải yêu Chủ nghĩa Cộng sản như họ, không yêu Chủ nghĩa Cộng sản như họ thì không phải yêu nước. 

Những ai chống Chủ nghĩa Cộng sản thì bị họ coi là bán nước! Như vậy họ không còn yêu nước theo cách hiểu thông thường của từ này. Chúng ta có thể cùng là người Việt nam, nhưng nếu bạn không yêu Chủ nghĩa Cộng sản, bạn là kẻ thù của tôi.

Việc những lãnh tụ Cộng sản Việt nam cuồng tín không có gì phải bàn cãi. Nhưng cụ thể họ đã làm gì? Họ đã cố gắng thi hành chủ nghĩa Cộng sản ra sao? Nghiên cứu của tôi theo dõi họ trong 80 năm từ đầu thế kỷ 20 cho đến thế kỷ 21. Tôi chứng minh rằng: 

Các lãnh tụ Cộng sản Việt nam từ Hồ Chí Minh đến Trường Chinh và Lê Duẩn say mê chủ nghĩa Cộng sản, cố công học tập Nga, Tàu, cố gắng hết sức để thi hành chính sách Cộng sản dù liên tiếp gặp phải khó khăn và thất bại: từ Cải cách ruộng đất, đến Hợp tác hoá nông nghiệp, đến xây dựng con nguời mới xã hội chủ nghiã.

Dĩ nhiên có giai đoạn họ bất đồng với Nga, Trung Cộng – chúng ta biết Cộng sản Việt nam và Trung Cộng đánh nhau từ năm 1979 đến 1989 vì Campuchia. Nhưng họ không bao giờ từ bỏ khối Cộng sản cho đến ngày nó sụp đổ. 

Họ bất bình Nga Tàu không phải vì Nga Tàu quá cực đoan, mà ngược lại. Họ nghĩ Nga Tàu (dưới thời các lãnh tụ như Khrushchev từ năm 1957, Mao Trạch Đông sau khi bắt tay với Mỹ năm 1972, Gorbachev sau năm 1988) quá nhân nhượng bọn Đế quốc và phản bội lại lợi ích của phong trào Cộng sản quốc tế.

Từ cuối thập niên ’80, họ đã dần dần thay đổi, nhưng chỉ bỏ mô hình kinh tế Cộng sản nhưng vẫn duy trì bộ máy chính quyền và tổ chức quản lý xã hội kiểu Cộng sản. Họ vẫn thề thốt trung thành với chủ nghĩa Cộng sản mặc dù niềm tin càng ngày càng phai nhạt.

***

Ngày nay chúng ta có thể dễ dàng đồng ý là: mục tiêu công bằng xã hội không sai, không xấu, nhưng cách đặt vấn đề của họ quá đơn giản và cực đoan. 

Để đạt được công bằng xã hội không cần phải tàn sát người vô tội. 

Những người Cộng sản đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng và dân tộc phải trả giá đắt như chúng ta sẽ thấy ở cuộc triển lãm về Cải cách ruộng đất ở đây. Chúng tôi mong cuộc triển lãm này giúp hiểu thêm một phần lịch sử của chúng ta, của cộng đồng, và của người dân Việt nam, để lịch sử đau thương đó không bị lập lại.

Xin dừng ở đây, và xin cảm tạ quý vị đã lắng nghe.

Related Articles

The Vietnamese Áo Dài in a Time of War: Fashion, Citizenship, and Nationalism (1954–1975), Fall 2025

The Vietnamese Áo Dài in a Time of War: Fashion, Citizenship, and...